Edit�r'den
Bili�im Harcamalar�
Hangi Linux?
Sanal Yerel A�lar�
Serbest Yaz�l�m - II
Veritaban� Bile�enleri
Windows G�venli�i - I
CISN Ar�iv
Anket
Geribildirim


Computing & Information Services Newsletter
Hangi Linux? (Slackware, RedHat, Mandrake)
     
 

Geen saymzda "Bir Penguen Hikayesi" ile Linux dnyasna ilk admmz atmtk. Bu saymzda kefimize farkl Linux srmlerinin karlatrlmas ile devam edeceiz.

Btn Linux srmleri, iletim sisteminin temeli olan ortak ekirdei kullanmaktadr. Fakat farkl firma ve kurulular, ak kaynak kodlu olan ekirdek zerine kendi deiikliklerini ekleyerek iletim sistemini yaplandrmaktadrlar. Benzer ekilde Linux srmlerinde kullanlan temel programlarn byk bir ksm da ak kaynak kodlu olduu iin ortak programlar farkl uyarlamalarla srmlerde yer almaktadr. Ak kaynak kodlu yazlmlarn getirdii bu avantajdan dolay Internet ortamnda pekok Linux srm yer almaktadr. Bu srmlerin byk bir ksm kk apta (bir ya da iki disketlik srmler) olduu gibi, baz byk Linux srmleri gelitirilmedii iin zamanla kaybolmutur. Benzer ekilde isteyen herkes http://www.tldp.org/HOWTO/Bootdisk-HOWTO adresindeki yardm dosyasndan yararlanarak ya da http://www.linuxfromscratch.org sitesindeki belgeleri inceleyerek kendi Linux srmn hazrlayabilir. Bu tecrbe ile Linux hakknda temel dzeyde pekok bilgi edinebilirsiniz (Orta dzey kullanclar ve merakllar iin tavsiye edilir).

Internet ortamnda yaygn olan Linux srmleri hakknda bilgiye ve web sitelerine http://www.linux.org/dist/list.html adresinden eriilebilir. Bu siteden u aamada 168 Linux srmne ulalabilmektedir. Yukarda belirttiimiz gibi sitede yer alan Linux srmlerinin ierisinde bir ya da iki disketlik srmlerin (2-Disk Xwindow Linux, Floppix, RoLinux, SmalLinux, TinyLinux vb.) yannda zellikle belli dil ve lke destei iin hazrlanan srmler (Gelecek, TurboLinux, MiracleLinux, ZiifLinux vb.) ve farkl platformlarda, pekok dil destei olan Linux srmleri (SuSeLinux, RedHat Linux, MandrakeLinux, SlackwareLinux, DebianLinux, CalderaLinux vb.) de bulunmaktadr.

Zaman ierisinde Gelecek, SuSe, Corel, TurboLinux gibi baz Linux srmleri cretsiz datmlarn sonlandrm ve belli bir cret karlnda sunulmaya balanmtr. Olaya bu adan bakldnda "Tm Linux srmleri sonunda bu noktaya m gelecek?" sorusuna kiisel olarak "Ak kaynak kodlu yazlm felsefesi devam ettii srece Linux maratonu belli kulvarlarda cretsiz olarak srecektir" cevabn verebiliriz. Baka bir deyile Linux iletim sistemi, Microsoft firmasi gibi belli bir kurulua baml olmad iin firmalar kendi srmlerini serbest kullanmdan kaldrabilirler, fakat bu hibir zaman Linux'un tekellemesine neden olmayacaktr.

ODT Bilgi lem Merkezi olarak, Linux iletim sistemini tantmak ve yaygnlatrmak zere bilgisayar salonlarmzdaki sistemlere yklediimiz, RedHat 7.3'n uyarlamas olan METU-CC Linux ve hazrlam olduumuz "Linux letim Sistemi" kitabnn yannda, ktphanemizde halen cretsiz datlmaya devam eden Slackware, RedHat ve Mandrake Linux srmlerini, maliyeti karlamak iin czi bir cret karl kullanclarmza ulatrmaya balam bulunuyoruz. Bu noktada kullanclarmzdan gelecek "Hangi srm kullanmalym?" sorusuna k tutmak iin srmlerin zelliklerinden ve farklarndan bahsedeceiz.

Slackware:

lk Linux srm olan Slackware, metin tabanl kurulumu ile daha ilk aamada yeni kullanclar iin Linux'un zor olduu izlenimi yaratabilir. Hata kurulum sonras sistem yaplandrmas iin, hazr yaplandrma aralarndansa yaplandrma dosyalarnn elle deitirilmesini tercih etmektedir. Az da olsa netconf, pkgtool gibi yaplandrma aralar metin ortamnda almaktadr. Program kurulumu iin tgz paketlerini kullanlmas program ykleme ve kaldrma ilemleri iin kolaylk olarak deerlendirilebilir. Bunun yannda Linux dnyasnda yaygn olarak kullanlan RedHat tabanl srmler iin hazrlanm RPM paketlerini de desteklemektedir.


Slackware paket yaplandrma program pkgtool ekran grnts

Bu dezavantajlarna ramen, Linux iletim sisteminin yapsn anlama ve daha detayl bilgi edinme yolunda orta ve ileri dzey kullanclara nerilebilecek bir srmdr. Ayrca srm olarak kararl yapsndan ve hzndan dolay zellikle sunucu sistemlerde tercih edilmektedir. u aamada 8.1 srmnde olan Slackware'in 9.0 srm test aamasnda olmasna karn uzun sre geerliliini koruyacaa benziyor.

RedHat:

Linux dnyasnda en ok kullanlan srmlerin banda gelmektedir. Hzl bir gelime katederek bugn 8.0 srmne ulamtr. zellikle 8.0 srmnde zenginletirdii grafik arayz kurulum ve yaplandrma uygulamalar ile Linux kullanmn kolaylatrma ynnde nemli gelimeler gstermitir. Bunun yannda, en byk ak kaynak kodlu yazlm olan OpenOffice ofis uygulamalar paketinin 1.0.1 srmn de datmla birlikte sunmaktadr. Bu zellii ile gerek i istasyonu olarak, gerekse sunucu sistem olarak kullanlabilecek paket iletim sistemi halinde kullanclara ulamaktadr. Kararl paketler kullandndan dolay sunucu sistemlerde de youn olarak tercih edilmektedir. Program kurulumu olarak RPM paketlerini kulland iin rpm komutunun ve grafik arayz programlarnn salad program ykleme ve silme kolaylklarn sunmaktadr.


RedHat8.0 srmnde grafik ortamda znrlk ayar

Bu avantajlarnn yannda kurulum aamasnda Trke dil desteinin olmamas, 8.0 srmnde (ok kk de olsa) yer alan Trke dil destei ve grafik uygulamalar sorunlarndan dolay 8.1 srmnn yakn olduunu dnyoruz.

Mandrake:

RedHat iletim sistemini temel alarak yola kan Mandrake bugn 9.0 srmne ulam bulunuyor. Mandrake, Trke ve kolay kurulum destei ve kurulum sonras yaplandrma iin sunduu grafik arayz aralar ile Linux ile yeni tanan kullanclar iin son derece ideal bir srmdr.


Grafik ortamdan sistem yaplandrmas iin kullanlacak Mandrake Control Center 9.0

zellikle Pentium ilemcili sistemler iin tasarlandrld iin kendine zg mdk.i586.rpm uzantl paketlerin yannda standart RPM paketlerini de kullanabilir. Mandrake'nin en byk zelliklerinden biri halen daha kararl ekirdee eklenmemi ve tanabilir medyalara erimek iin kullanlan "supermount" desteini uzun sreden beri standart datmnda varsaylan ayar olarak kullanyor olmasdr. Bunun gibi dier kararl olmayan programlar da srmlerinde kulland iin gncellemeleri youn olarak duyurulmaktadr. Bu dezavantajndan dolay zellikle sunucu sistemlerde pek fazla tercih edilmemektedir. RedHat8.0 gibi, 9.0 srmnde OpenOffice ofis uygulamalar paketini Trke dahil pekok dil destei ile sunmaktadr. Mevcut srmler ierisinde Trke destei en zengin olmas, kullanm ve ynetim grafik ortam uygulamalarn zenginliinden dolay balang dzeyindeki kullanclar iin nerilebilecek bir srmdr.

Linux'un ilk gnden balayarak bugn bulunduu noktaya gelinceye kadar katettii yola baknca, yarn ok daha ileri dzeyde ve kullanl bir yapya kavuacan dnyoruz. Bunun iin bu yazmzda ileri srdmz grler, gelecek srmlerde tamamen deiebilir. Linux dnyasnn gizemlerini ve gzelliklerini kefetmek iin btn srmleri deneyerek kendi seiminizi yapmanz en doru karar olacaktr. Minik penguen her an sizlere yardmc olmak iin grev banda bekliyor.

Linux ile gvenli yarnlara...

Seluk Han Aydn

 
     
  - BAA DN -  
2002 METU CC
Design: CC - INFO